Ik stel mezelf graag vragen. En dan het liefst zo, dat het antwoord bestaat uit een lijstje van ‘meest’ naar ‘minst’. Dit decennium kwam de onzalige quizvraag in me op: wie waren in 2009 het aller-allermeest de pineut? Die verdienen namelijk onze meeste support en aandacht, volgens de bijbel, dus dan kan ik me in 2010 goed focussen. Zo eenvoudig is het leven soms.

Het antwoord is niet simpel. Wie voelen de crisis? De banken? De investeerders? De MKB-ers? De (bijna)werkelozen? Jij? Ik? Als ik eerlijk ben heb ik niet veel gemerkt van die crisis. Een aantal MKB-maten van me hadden het wel zwaar. Ikzelf ben sinds kort directeur van Goede Waar & Co, een club voor duurzame consumenten, en het aantal leden liep in 2009 licht terug omdat sommige mensen minder konden of wilden geven aan goede doelen en clubs waar ze lid van zijn. Wat me echt zwaar lijkt, is als je je baan kwijt bent en last krijgt van te hoge vaste lasten. Of als je onder het bestaansminimum zakt door een uitkering van drie keer niks. Zou dat in Nederland voorkomen? Dat zal toch niet…

Is dit een zinnige zoektocht, vraag ik me opeens af, is het zinnig om te zoeken naar ‘leed’? Volgens de bijbel wel, daar staat ongeveer op elke pagina dat God wil dat we ons druk maken om de naaste. Is het zinnig om buiten mijn vriendenkring, of zelfs buiten Nederland te struinen naar groot leed? Ik denk het wel. Economisch had Boaz (de bijbelse boer) niets te maken met Ruth (de buitenlander). Toch hielp Boaz haar een handje. Met veel buitenlanders, ook als ze niet hier wonen, heb ik een sterke band. De meeste spullen die ik koop, zijn door heel wat handen en landen gegaan. Mijn CO2 uitstoot schijnt droogte te versterken in toch al droge gebieden. Ik heb met hen niet alleen een milieu-relatie maar ook een economische en financiële, vanwege ons gezamenlijke aan elkaar vastgeknoopte financiële stelsel. Waardoor verrassend genoeg zelfs de armste landen netto meer bijdragen aan onze economie dan andersom. Ethisch? Ja ook ethisch. Doe een ander dat je wil dat jou geschiedt. Ik ben blij dat de Amerikanen ons Marshall hulp gaven, naar WO2. Dus consequentie: dat heb ik dus ook te doen aan anderen. De zoektocht naar groot leed kan mondiaal ingezet worden. Dan is het antwoord eenvoudig: in 2009 is de teller van ondervoedden door de 1 miljard geschoten. Jarenlang hadden we op deze aarde ‘maar’ 800 miljoen hongerigen. Maar in 2009 is het plotseling rap gestegen. Ik heb de afgelopen jaren regelmatig honger en ondervoeding met eigen ogen gezien. Het maakt je doodziek en je wordt een overlever, het menswaardige verdwijnt, het leed is voorbij het voorstellingsvermogen. En dan keer 1 miljard: 1.000.000.000. Dan sta je bovenaan mijn lijstje ‘het meest de pineut in 2009’.

Eelco Fortuijn